KTMM 2014’te Gaspıralı’yı anma hazırlıklarına başladı
AKYAR (QHA) – Kırım Tatar Milli Meclisi yönetimi ve Kırım Tatar Milli Meclisi bölüm başkanları 26 Aralık 2013 tarihinde Sivastopol’ün (Akyar) Kırım Tatar Milli Kurultayı delegeleri, yerel meclis yöneticileri, yerel yönetim şuraları üyeleri ve Müslüman cemaatlerinin başkanları ile görüştü. Toplantıda ele alınan konular arasında 2014 İsmail Bey Gaspıralı’yı anma yılı faaliyetleri yer aldı.
Görüşmeye Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcıları Zaur Smirnov ve Ayder Acimambetov, KTMM bölümleri başkanları Emine Avamileva, Teyfuk Gafarov ve Gayana Yüksel, KTMM üyesi Dinara Seytgaziyeva, Kırım Tatar Milli Kurultayı Denetim Komisyonu Başkanı Ali Özenbaş, Kırım Müftü Yardımcısı Ayder İsmailov, Sivastopol Bölge Meclisi Başkanı Enver Mamutdinov ve Aluşta Bölge Meclisi Başkanı Enver Arpatlı katıldı.
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Zaur Smirnov, “Bu yılın Aralık ayı boyunca Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Refat Çubarov, Kırım Tatar Milli Meclisi bölümleri başkanları, Kırım Tatar Milli Kurultayı Denetim Komitesi Başkanı ve Müftülük görevlileri ile birlikte Kırım’ın 10 bölgesinde bölgeler arası toplantılar düzenledi. Sivastopol’de böyle görüşmelerin ilk kısmını tamamlanıyor. Benzer toplantıların gerekli ve hepimiz için yararlı olduğunu düşünüyorum. KTMM yönetimi ve bölüm başkanları 2014 yılının Ocak ayı boyunca benzer toplantıları Kırım’ın çeşitli bölgelerinde düzenlemeye devam edecek. Amacımız milli sorunumuz tartışma aşamasından halkımız için niteliksel ve faydalı çözüme ulaşmasıdır” diye kaydetti.
Zaur Smirnov, toplantıların tamamlanmasından sonra Akmescit’te tüm bölgelerden temsilcilerin katılımıyla genişletilmiş toplantı yapılması planlanıyor. Toplantıda Kırım Tatar milli özyönetim organlarının 2014 yılı stratejisi incelenecek.
Zaur Smirnov, Sivastopol Kırım Tatar Bölge Meclisi üyelerine gelecek çalışmaların sistemleştirilmesini sağlayacak kararlar hakkında bilgi verdi.
2014 UNESCO GASPIRALI YILI
KTMM Eğitim Bölümü Başkanı Emine Avamilyeva, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün (UNESCO) 2014 yılını İsmail Gaspıralı yılı olarak ilan ettiğini ve bölge meclislerin çalışma planlarına İsmail Gaspıralı’ya adanan etkinlikler eklenmesi çağrısı yaptı.
Avamileva, “Eğitim, dil ve yayıncılık bölümlerini dahil eden bünyemiz 2014 yılı faaliyetlerin genişletilmiş planını hazırlayacak. Bölgelerin plana dahil edilmesi gereken etkinlikler ve yıldönümü faaliyetlerini göndermesini bekliyoruz” diye kaydetti.
Kırım Tatar Basınını Geliştirme Bölümü Başkanı Gayana Yüksel, milli yayınların, süreli basının desteklenmesi ve bölgelerdeki olaylar hakkında bilgi verilmesi gereksinimini anlattı. Gayana Yüksel, 2014 yılı başında bölge meclisleri için basınla işbirliği yapılmasını kolaylaştıracak eğitimler verileceğini kaydetti.
Akyar bölgesinde yaşayan 5 binden fazla Kırım Tatarı kendi olanaklarıyla Kırım Tatar Kültürünü Canlandırma Merkezini kurdu, “Akyar Dalgası” adlı televizyon programını yayınlıyor, iki çocuk topluluğu oluşturdu. Ancak Sivastopol’de henüz Kırım Tatar milli mektebi bulunmuyor.
Sivastopol bölge Meclisi Başkanı Enver Mamutdinov, “Müniver adlı bağımsız dini teşkilatın girişimi ve meclisimizin desteğiyle 2014 yılında Sivastopol’deki tek caminin 100. Kuruluş yıldönümüne adanan etkinlikler düzenleyeceğiz” diye anlattı.
Müniver Derneği Başkanı Enver Resulyev’in daveti üzerine Kırım Tatar Milli Meclisi bölüm başkanları Akyar Camisini ziyaret etti. Enver Resulyev, “Uzun yıllardır askeri arşivin bulunduğu binanın halkımıza geri verilmesi için 1990’lı yıllarından beri mücadele ettik. Türkiye’nin desteği sayesinde 1994 yılında camiyi yeniden onardık, şimdi 20 öğrencisi olan medreseyi açtık” dedi.
Caminin kapasitesi 300 kişi olduğunu kaydeden Enver Resulyev, “Yakın zamanda camide merkez girişinde özel siparişle hazırlanan yeni kapı yerleştirmeyi planlıyoruz” dedi.
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Zaur Smirnov, Kırım Tatar Milli Meclisi adına Akyar bölge Meclisi ve Müniver Cemaati Başkanı Enver Resulyev’a Kırım Tatarların milli ve manevi değerlerine dikkat ve özen için teşekkür etti ve Kırım Müftülüğü ile yapılacak yakın işbirliğinin Akyar’da dini istikrarı sağlayacağını ve bölgede sahte dini akımların propagandasını engelleyeceğini kaydetti.
QHA
”İsmail Gaspıralı’nın Dünyası” edebi okumaları
AKMESCİT / (QHA) – 21-22 Mart 2013 tarihlerinde Kırım’da Kırım Kültür Bakanlığı ve İsmail Gaspıralı Kırım Tatar Kütüphanesi himayesinde “İsmail Gaspıralı’nın Dünyası” edebi okumaları yapıldı.
Edebi okumalar 21 Mart’ta Akmescit İvan Franko Kütüphanesi konferans salonunda yapılmaya başladı.
Komenskiy Uluslararası Eğitim Akademisi öğretim üyesi Prof. Dr. Muhiddin Hayruddinov’nun “İsmail Gaspıralı’nın pedagojik görüşü ve faaliyetleri”, İsmail Gaspıralı KırımTatar Kütüphanesinin metodisti Zarema Abduraimova’nın “İsmail Gaspıralı ve Kırım kadını” gibi konular üzerinde konuşmalar yapıldı.
Etkinlik kapsamında “Büyük Eğitimci İsmail Gaspıralı” adlı kitap, fotoğraf ve belge sergisi açıldı.
Edebi okumaların devamı bugün (22 Mart) Bahçesaray Tarih ve Kültür Doğal Parkında bulunan İsmail Gaspıralı müze evinde gerçekleştirildi.
Asibe İbadullayeva (QHA)
Gebze’ye İsmail Bey Gaspıralı parkı !
Gebze’nin Osman Yılmaz Mahallesinde açılacak parkın adı İsmail Bey Gaspıralı olacak.
Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Gebze Şubesi, Osman Yılmaz Mahallesinde açılacak parkın, doğumunun 160. yılı vesilesiyle İsmail Bey Gaspıralı adını taşıması için imza kampanyası düzenlemişti. Gebze Belediye Başkanı Adnan Köşker, “Dilde, fikirde, işte birlik” şiarıyla tanınan Türk Dünyasının fikri önderi İsmail Bey Gaspıralı’nın adını Gebze’deki bir parkta yaşatma teklifine olumlu cevap verdi.
QHA
Video : Doğumunun 160. Yılında İsmail Bey Gaspıralı
TRT Avaz, Türkistan Gündemi Programı
Doğumunun 160. Yılında İsmail Bey Gaspıralı, (Zafer Karatay – Emel Kırım Vakfı Başkanı – Yönetmen), 01 Ocak 2010.
Video’yu izlemek için tıklayınız.
http://www.turkistangundemi.tv/20032011/dogumunun-160-yilinda-ismail-bey-gaspirali.html
Kırım’da İsmail Bey Gaspıralı’yı anma etkinlikleri
Kırım Başbakan Yardımcısı Aziz Abdullayev, Türk Dünyasının fikri önderlerinden İsmail Bey Gaspıralı’nın 160. doğum yıldönümü dolayısıyla yapılacak etkinliklerden sorumlu çalışma grubuyla toplantı yaptı.
Kırım Özerk Cumhuriyeti Sürgünden Dönen Vatandaşlar ve Etnik İlişkiler Komitesinin verdiği bilgiye göre toplantıda Kırım’da yapılacak etkinlikler planı hakkında bilgi verildi. Toplantıya Ukrayna Cumhurbaşkanı Kırım Temsilciliği mensupları, Kırım Kültür Bakanlığı mensupları, Kırım Eğitim Bakanlığı mensupları, Kırım Spor Bakanlığı mensupları, Kırım Enformasyon Komitesi üyeleri, Akmescit Vernadskiy Tavriya Milli Üniversitesi mensupları katıldı.
Toplantıda kutlamalar kapsamında Gaspıralı’nın doğum günü olan 21 Martta Akmescit’te bulunan Gaspıralı anıtına çiçek bırakılacağı açıklandı. Programa göre 21 Martta Bahçesaray’da bazı etkinlikler düzenlenecek. Etkinlik iştirakçileri Zincirli Medrese tarih kompleksini ve İsmail Gaspıralı’nın mezarını ziyaret edecek. Aynı gün Vernadskiy Tavriya Milli Üniversitesinde Türkoloji ve Şark Bilimlerinin Aktüel Problemleri konulu konferansı yapılacak.
Gaspıralı Kırım Tatar Kütüphanesinde “Gaspıralı’nın Dünyası” edebiyat programı ve “Gaspıralı’nın Mirası” adlı kitap ve belge sergisi yapılacak. Kırım Tatar Sanat Müzesinde Gaspıralı ve Kırım adlı multimedya sunumu yapılacak. 23 Martta Kırım Tatar Akademik Müzikal ve Drama Tiyatrosunda İsmail Gaspıralı anısına tören akşamı yapılacak.
Aziz Abdullayev, “Siyasetçi ve sivil toplum aktivisti İsmail Gaspıralı, hayatı boyunca hümanizm, aydınlık ve kültürlerin uyum içinde birleşmesi fikirlerinin yayılmasını sağladı. Gaspıralı, dünya medeniyetinin değeridir” dedi.
Osman Bayramaliyev
QHA – www.qha.com.ua
İsmail Bey Gaspıralı Akmescit’te anıldı
Törene, Kırım Tatar Milli Meclisi 1.Başkan Yardımcısı Refat Çubarov, Maarifçi Başkanı, Tahsil dergisi ve Maarif İşleri gazetesi editörü Safure Kacametova, Kırım Başbakan Yardımcısı ve Kırım Yerel Gelişim Bakanı Aziz Abdullayev, Kırım Özerk Cumhuriyeti Sürgünden Dönen Vatandaşlar ve Etnik İlişkiler Komitesi Başkanı Edem Dudakov, Ukrayna Enformasyon ve Kültür Merkezi üyeleri katıldı.
Programa göre 21 Martta da Bahçesaray’da bazı etkinlikler düzenlenecek. Etkinlik iştirakçileri Zincirli Medrese tarih kompleksini ve İsmail Gaspıralı’nın mezarını ziyaret edecek. Aynı gün Vernadskiy Tavriya Milli Üniversitesinde Türkoloji ve Şark Bilimlerinin Aktüel Problemleri konulu konferansı yapılacak.
Gaspıralı’yı anma programı kapsamında bugün Gaspıralı Kırım Tatar Kütüphanesinde “Gaspıralı’nın Dünyası” edebiyat programı ve “Gaspıralı’nın Mirası” adlı kitap ve belge sergisi yapılacak. Kırım Tatar Sanat Müzesinde Gaspıralı ve Kırım adlı multimedya sunumu yapılacak. 21 Martta Bahçesaray’da bazı etkinlikler düzenlenecek. Etkinlik iştirakçileri Zincirli Medrese tarih kompleksini ve İsmail Gaspıralı’nın mezarını ziyaret edecek. Aynı gün Vernadskiy Tavriya Milli Üniversitesinde Türkoloji ve Şark Bilimlerinin Aktüel Problemleri konulu konferansı yapılacak. 23 Martta Kırım Tatar Akademik Müzikal ve Drama Tiyatrosunda İsmail Gaspıralı anısına tören akşamı yapılacak.
QHA – www.qha.com.ua
Kırgızistan – Manas Üniversitesinde Gaspıralı’yı anma etkinlikleri yapılacak
Manas Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ve Yabancı Diller Yüksek Okulunun, “Dilde, fikirde, işte birlik” şiarının sahibi İsmail Bey Gaspıralı anısına düzenleyeceği faaliyetler merkez bina, Ata-Manas Salonunda yapılacak. 30 Mart Çarşamba günü gerçekleştirilmesi planlanan anma faaliyetleri kapsamında panel, sergi ve müzik dinletisi yapılacak.
Faaliyetler Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencilerinin düzenlediği serginin açılışı ile başlayacak. Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi Yard. Doç. Dr. Zekeriya Başarslan’ın oturum başkanlığında gerçekleştirilecek olan Gaspıralı panelinde Prof. Dr. Abdullah Gündoğdu, Yard. Doç. Dr. İsmail Türkoğlu, Öğr. Gör. Muhittin Gümüş ve Okt. Burhanettin Çakıcı konuşmacı olarak katılacak. Panelin ardından Zekeriya Başarslan’ın icrasında müzik dinletisi yapılacak.
QHA – www.qha.com.ua
İsmail Gaspıralı Bahçesaray’da anılacak
Gaspıralı’yı anma programı kapsamında Gaspıralı’nın anıtına çiçek bırakılması, Akmescit Tavriya Milli Üniversitesinin konferansı katılımcıları, aydınların Gaspıralı’nın hayatı ve faaliyetiyle ilgili tarihi yerlerin ziyaret edilmesi planlanıyor. 23 Martta Kırım Tatar Sanat Müzesinde Gaspıralı ve Kırım adlı multimedya sunumu yapılacak. 24 Martta Kırım Tatar Akademik Müzikal ve Drama Tiyatrosunda İsmail Gaspıralı anısına tören akşamı yapılacak.
QHA – www.qha.com.ua
ADALET VE MAARİF HIZMETİNDE
(Qırım Sedası İnternet Gazetesinden alınmıştır)
V.Y.Gankeviçniñ �Adalet ve maarif hızmetinde: İsmail Bey Gasprinskiyniñ qısqa biografyası (1851-1914)� kitabı aqqında bazı bir qaydlar.
Ulu millet � ulu insanlarnı doğura. Bir de-bir milletke qıymet kesilgende başta bir onıñ cihan medeniyetine bergen ulu insanlarını, şu insanlarnıñ Beşeriyet ögünde yapqan hızmetlerine baqıp kesile. İsmail bey Gasprınskiy� Ulu İsmail bey� Milletimizniñ şanı, şureti, namusı� Milletimizniñ Atası. Dunyağa tanılğan ve öz tuvğan halqını dünyağa tanıtqan ve ebediylikke sevq ettirgen İsmail bey�
21 mart 2001 tarihinde qırımtatar halqı, butün Qırım, Ukraina ve halqara cemaatçılıq yazıcı, naşir, maarifçi ve mutefekkir İsmail bey Gasprinkiyniñ 150 yıllığını qayd etecek. Ulu atamıznıñ adını taşığan qırımtatar cumhuriyet kitaphanesi işbu yübiley arfesinde �İsmail Gasprinskiynen XXI asırğa� dep adlandırılğan keniş kolemli tedbirni ilân etti. Qırımnıñ bir çoq umumtasil mekteplerinde, aliy oquv yurtlarında İ. Gasprinskiyge bağışlanğan çeşit türlü tedbirler otkerile, milliy matbuatımıznıñ saifelerinde İ. Gasprinskiyniñ hayatı ve faaliyeti haqqında muntazam surette maqaleler basılıp turmaqta. �Adalet ve maarif hızmetinde: İsmail Bey Gasprinskiyniñ qısqa biografyası (1851-1914)�� kitabı da bu vaqia munasebetinen neşir etilgendir. Onıñ muellifi � 1990 senesinden berli İ. Gasprınskiyniñ hayatı ve faalietinen oğraşıp kelgen tarih ilimleri doktorı Viktor Gankeviç. V. Gankeviç bu mevzu boyunca 50-den ziyade ilmiy maqalelerni derc ettirdi, butünqırım, butünukraina ve halqara konferensiyalar ve seminarlarda onlarnen kere maruzanen çıqışta bulundı. Boyleliknen, o, ulu İ. Gasprınskiyniñ yorulmaq bilmegen teşviqatçısına çevirildi. Muellif Qırım, Moskva, Sankt-Peterburgdaki arhivlerde, muzeylerde ve kitaphanelerde çalışıp, İ. Gasprınskiy haqqında çoqtan-çoq menbalarnı közden keçirdi, olarnı topladı, ogrendi ve sismelaştırdı, neticede oquyıcılarğa mına şoyle acayip bir monografiyanı bağışladı. V. İ. Bernadskiy adına Tavriya milliy universiteti, Qırım devlet sanayı-pedagogika institutı ve İ. Gasprınskiy adına qırımtatar cumhuriyet kitaphanesiniñ sımarışına binaen �Dolâ� neşriyatı tarafından neşir etilgen mezkür kitap tek Qırım, Ukrainada degil, butün cihanda gasprinskiynşınaslıqta muim bir vaqia oldı. Kitap uç babdan ibaret. Soñunda qullanılğan menbalar ve edebiyatlar cedveli ve qısqartmalar cedveli berilgen. Birinci bab İ. Gasprınskiyniñ dünyabaqışları ve cemaatçılıq faalietine bağışlanğan olıp, onda İ. Gasprınskiyniñ dünyabaqişlarınıñ prinsipleri, onıñ Bağçasaray şeher öz-özüne idare etüv organlarındaki ve Tavriya ilmiy-arhiv komissiyasınıñ aqiqiy azası olaraq yapqan işleri haqqında tafsilâtlı malümatlar berile. Kitapnıñ ekinci babında İ. Gasprınskiyniñ milliy deviriy matbuatnı meydanğa ketirüv boyunca faalieti talil etile. �Terciman� gazetacınıñ peyda oluv, tiklenüv ve inkişaf etüv meseleleri haqqında hikâye etile. Bundan da ğayrı, �Terciman� gazetasından ğayrı, İ. Gasprınskiy tarafından neşir etilgen neşirlerniñ tarihi ve faaliyeti talil çelterinden keçirile. Kitapnıñ uçünci babı İ. Gasprınskiyniñ pedagogik faaliyetini bağışlanğandır. Bu babda V. Gankeviç İ. Gasprınskiy tarafından işlep çıqılğan usul-i cedid, yani oqutuvgıñ yañı usulı aqqında arhiv materiallarına esaslanaraq, meraqlı faktlar aqqında fikir yürsete. Monografiyanıñ qullanılğan menbalar ve edebiyatlar qısımında V. Gankeviç monografiya uzerinde çalışqanda nasıl arhiv materiallarından faydalanılğanını kostergen cedvelni İ. Gasprınskiynen bağlı derc olunğan vesiqalarnı, İ. Gasprınskiy tarafından neşir etilgen neşirler cedvelini, �Terciman� gazetasınıñ tipo-litografiyasında neşir etilgen kitap ve risalerniñ cedveli, İ. Gasprınskiyniñ ayatı ve faaliyetinen bağlı edebiyatlar cedvelini bere. V. Gankeviç öz monografiyasında İ. Gasprınskiyniñ ayatı ve faaliyetine dair bir çoq belli olmağan saifelerni tapıp çıqarıp, talil ete ve ilmiy dyonümge kirsete. Bu ise gasprinskiyşınaslıqnı daa bir adım ogge süre.
Qandım (�Yañı dünya�)

